ABD’de açıklanan makroekonomik verilerin ardından Fed’in faiz artışlarını öteleyebileceği yönündeki tahminler kuvvetlenirken, dünya genelindeki finansal piyasalarda dalgalı bir fiyatlama öne çıkıyor. Yatırımcılar istihdam ve büyüme göstergeleri eşliğinde yön arayışını sürdürürken, gözler yarın duyurulacak kritik tarım dışı istihdam rakamlarına odaklandı.
ABD Verileri ve Para Politikası Beklentileri
Yılın ikinci çeyreğinde yıllıklandırılmış bazda yüzde 2,2 büyüyen ABD ekonomisi, yüzde 1,5 seviyesindeki öncü projeksiyonların üzerine çıktı. Fed’in temel enflasyon göstergesi kabul edilen ve enerji ile gıda kalemlerini dışarıda bırakan çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi, ağustosta aylık yüzde 0,2 ve yıllık yüzde 3 yükseldi. Piyasalarda bu verinin aylık bazda yüzde 0,3, yıllık bazda ise yüzde 3,3 artması bekleniyordu; endeks temmuz ayında aylık yüzde 0,1 ve yıllık yüzde 3 oranında artış kaydetmişti.
Ülkede kişisel tüketim harcamaları ağustosta aylık yüzde 0,9 artışla beklentileri aşarken, kişisel gelir artışı yüzde 0,2 ile tahminlerin gerisinde kaldı. Eylülde 90 bin kişilik artış kaydeden özel sektör istihdamı da beklentilerin üzerine geçti.
Analistler, ABD’den gelen son verilerin piyasalarda Fed’in politikasında “yumuşak iniş” yapabileceğine dair senaryoyu tekrar güçlendirdiğini belirtti.
ABD’de enflasyon tarafında aşağı yönlü bir hareket olduğunu, diğer taraftan ülke ekonomisinin hala dirençli olduğunu ifade eden analistler, Fed’in yakın zamanda faiz artırmak zorunda kalmayabileceğini söyledi.
Analistler, yarın ABD’de açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin Fed’in politikalarına ilişkin beklentileri şekillendirecek en önemli veri olduğunu kaydetti.
Para piyasalarında Fed’in ekim ayında faiz artıracağına dair fiyatlamalar yüzde 70 bandından yüzde 38 düzeyine indi. Buna karşın büyüme ve ADP istihdam verilerinin güçlü gelmesi, uzun vadeli faizlerin yüksek kalacağı endişesini diri tutarak risk iştahını sınırlıyor. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,31 ile 2007’den bu yana en yüksek seviyesini görmesinin ardından yüzde 5,28’de dengelendi. 30 yıllık tahvil faizi ise 2002’den bu yana en yüksek nokta olan yüzde 5,65’i test ettikten sonra yüzde 5,62 düzeyinde hareket etti.
Tahvil getirilerindeki yükselişin desteğiyle dolar endeksi 101,7 ile 24 Haziran’dan bu yana en yüksek düzeye çıktı. Spot altının ons fiyatı yüzde 0,7 kazançla 4 bin 184 dolardan işlem görürken, aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,4 düşerek 96,6 dolara geriledi. Bankaların tabi tutulduğu stres testlerinde sermaye oynaklığını azaltmayı ve şeffaflığı artırmayı hedefleyen düzenlemeler ise Fed tarafından nihai hale getirildi.
Siyasi Açıklamalar ve Fed Mesajları
ABD Başkanı Donald Trump, eski Fed başkanı Jerome Powell’ın Fed binaları yenileme projesindeki maliyet aşımı nedeniyle Yönetim Kurulu üyeliğinden istifa etmeye zorlanması gerektiğini bildirdi.
Beyaz Saray’da enerji yatırımlarına ilişkin duyuru yapan Trump, Güney Kore’nin ABD’deki büyük enerji projelerine 200 milyar dolara kadar yatırım yapmayı planladığını bildirdi.
Trump, dizel ihracatının yasaklanması seçeneğini değerlendirdiğini ancak bunun benzin fiyatları üzerinde olumsuz etkisinin olabileceğini belirtti.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook, enflasyonun beş yılı aşkın bir süredir hedefin üzerinde seyrettiğini belirterek, “İş gücü piyasasındaki gücü korurken enflasyonu hedeflediğimiz seviyeye geri döndürme konusundaki kararlılığımı sürdürüyorum.” dedi.
Uluslararası Borsalarda Seyir
New York borsasında dün Dow Jones yüzde 0,86 ve S&P 500 yüzde 0,25 gerilerken, Nasdaq yüzde 0,24 artışla günü tamamladı. Micron Technology’nin bilançosunun olumlu gelmesi sonrası şirket hisseleri kapanış sonrası yüzde 0,6 değer kazandı. ABD’de 30 yıl vadeli konut kredisi faizleri yüzde 7,3 ile Kasım 2023’ten bu yana görülen en yüksek düzeye ulaştı.
Avrupa’da artan enerji maliyetleri ve Almanya’da eylül enflasyonunun yüzde 3,3’e çıkarak Aralık 2023’ten bu yana en yüksek noktaya ulaşması borsalarda satış baskısı yarattı. İngiltere ekonomisi ikinci çeyrekte çeyreklik yüzde 0,5 ve yıllık yüzde 1,4 büyürken, İngiltere Merkez Bankası’nın faiz artırma ihtimali yüzde 85 olarak fiyatlandı. Gün sonunda FTSE 100 yüzde 0,29, DAX 40 yüzde 0,79, CAC 40 yüzde 0,89 ve FTSE MIB yüzde 0,84 düştü.
Asya tarafında Nikkei 225 yüzde 2,9 ve Kospi yüzde 1,2 yükseliş gösterdi. Japonya’da eylül ayı imalat sanayi PMI 54,1 olurken, Güney Kore’nin ihracatı çip talebiyle yüzde 83,5 arttı. Çin ve Hong Kong borsalarında resmi tatil sebebiyle işlem yapılmadı.
Borsa İstanbul ve Yurt İçi Gündem
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi dün yüzde 2,79 değer kaybıyla 11.947,18 puana indi. VİOP’ta ekim vadeli BIST 30 kontratı akşam seansında normal kapanışa göre yüzde 0,66 geriledi. Dolar/TL kuru dünü 49,0113 seviyesinde tamamlarken, yeni güne bankalararası piyasada yüzde 0,1 artışla 49,0360’tan başladı. Sermaye Piyasası Kurulu ise Tera, Pusula, Atlas ve Hedef Portföy Yönetimi AŞ’nin tasfiye halindeki fonlarında hak sahiplerine ara ödeme yapılmasına onay verdi.
Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistikleri, imalat sanayi PMI, yurt dışında ise dünya genelinde imalat sanayi PMI başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.800 ve 11.700 puanın destek, 12.100 ve 12.200 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasa Takvimi
10.00 Türkiye, eylül ayı imalat sanayi PMI
10.55 Almanya, eylül ayı imalat sanayi PMI
11.00 Avro Bölgesi, eylül ayı imalat sanayi PMI
11.00 İngiltere, BoE Başkanı Bailey’in konuşması
11.30 İngiltere, eylül ayı imalat sanayi PMI
12.00 Avro Bölgesi, ağustos ayı işsizlik oranı
14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri
15.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları
15.30 ABD, haftalık süregelen işsizlik başvuruları
16.30 Avro Bölgesi, ECB Başkanı Lagarde’ın konuşması
16.45 ABD, eylül ayı imalat sanayi PMI
17.00 ABD, eylül ayı ISM imalat sanayi PMI
