ABD’de bir ikinci el dükkanından 121 liraya satın alınan rulo halindeki parşömenin, ABD Bağımsızlık Bildirgesi’nin 1823 yılına ait ender bir kopyası olduğu belirlendi. Uzun yıllar bir garajda dekor olarak asılı kalan tarihi eser, düzenlenen açık artırmada 477 bin 650 dolara (yaklaşık 24 milyon lira) alıcı bularak sahibine büyük bir servet kazandırdı.
Müzik teknisyeni Michael Sparks, Mart 2006 tarihinde Nashville sınırlarında yer alan Music City Thrift Store mağazasında ev eşyalarını incelerken rulo biçimindeki bir dokümanla karşılaştı. Tuzluk seti ve şamdan ile beraber toplam 2,48 dolar (yaklaşık 121 lira) ödeyerek aldığı eserin geçmişini aydınlatmak isteyen Sparks, aylar süren kapsamlı bir araştırma süreci yürüttü. İncelemeler, eserin gravür ustası William J. Stone imzasını taşıyan resmi “Stone baskısı” kopyalarından biri olduğunu kanıtladı.
Yalnızca 200 Adet Üretilen Özel Baskı
Dönemin Dışişleri Bakanı John Quincy Adams, 1776 tarihli orijinal Bağımsızlık Bildirgesi’nin yıpranması nedeniyle William J. Stone’a bakır levha üzerine bir kalıp hazırlattı. ABD Kongresi 1823 senesinde hayattaki imzacılara ve resmi makamlara dağıtılmak üzere dana derisi parşömenlere yalnızca 200 adet baskı yaptırdı. Sparks’ın keşfinden evvel araştırmacılar sadece 35 kopyanın izine ulaşabilmişken, bu eser kayıtlara geçen 36. kopya unvanını aldı.
Garaj Duvarından Müzayede Salonuna
Nadir parşömenin ikinci el dükkanına uzanan serüveni ise bir ev sahibinin garaj düzenlemesiyle başladı. Nashville’de yaşayan Stan Caffy’nin bir bahçe satışından 10 dolara temin ettiği dokümanı 10 yıl boyunca garajının duvarında astığı anlaşıldı. Eşinin isteği üzerine garajı temizleyen Caffy’nin bağışladığı tarihi belge, Sparks’ın dükkanı ziyaretinden yalnızca iki gün önce standart bir fiyat etiketiyle raflara çıkarılmıştı.
Kuzey Karolina’nın Burlington kentinde Raynors’ Historical Collectible Auctions tarafından organize edilen müzayedede açılış bedeli 125 bin dolar olarak belirlendi. Çekişmeli geçen açık artırma neticesinde nadide eser, telefon üzerinden teklif veren ve kimliği açıklanmayan bir koleksiyoner tarafından 477 bin 650 dolara (yaklaşık 24 milyon lira) satın alındı.
