Rusya’nın Sibirya bölgesindeki İrkutsk Veba Araştırma Enstitüsü’nde görev yapan 28 yaşındaki biyokimya uzmanı Daria Shipilova’nın akciğer vebası şüphesiyle yaşamını yitirmesi, laboratuvar kazası ve saha çalışmasında sincaplardan bulaşma ihtimallerini gündeme taşırken resmi makamların örtbas girişiminde bulunduğu yönündeki iddiaları artırdı.
İlk aşamada genç araştırmacının yüksek korumalı tesiste virüs içerikli bir deney tüpünü düşürmesi sonucu enfekte olduğu ileri sürülmüştü. Buna karşın mesai arkadaşları, cam tüp dahi barındırmayan sıkı güvenlikli enstitüde bir sızıntının imkânsız olduğunu belirterek Shipilova’nın Moğolistan sınırındaki Buryatya bölgesine yaptığı araştırma gezisine işaret ediyor. Uzmanlar, yöredeki yaban sincabı popülasyonunda doğal olarak bulunan Yersinia pestis bakterisinin doğrudan temas veya pireler yoluyla bulaşmış olabileceğini değerlendiriyor.
Solunum yoluyla doğrudan yayılarak süratle ölümcül akciğer vebasına dönüşebilen enfeksiyonun ardından kamu kurumlarının sergilediği çelişkili tutum dikkat çekti. Devlet medyasının saha görevine ilişkin ilk paylaşımları yayından kaldırması ve Shipilova’nın resmi kayıtlarına “sebebi belirsiz zatürre” tanısının işlenmesi, Kremlin yönetiminin olayı gizlemeye çalıştığı yönündeki kuşkuları derinleştirdi.
Resmi tanının zatürre olarak kaydedilmesine rağmen hayatını kaybeden araştırmacıyla temas eden yaklaşık 200 kişi hızla karantina altına alındı, yerel hastaneler ve binlerce işçinin ikamet ettiği kasaba yüksek alarm durumuna geçirildi. Rus makamları bölgede doğrulanmış veba vakası bulunmadığını savunmayı sürdürürken, sahada devreye sokulan geniş kapsamlı kısıtlamalar tedirginliğin sürmesine neden oluyor.
