İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Temsilciler Kongresi’nde hükümetin hazırladığı iki konut kararnamesinin reddedilmesi ve derinleşen siyasi tıkanıklığın ardından parlamentoyu feshederek 29 Kasım’da erken genel seçime gitme kararı aldı. Karar, sokak gösterileri ve kırılgan parlamento desteğinin yol açtığı 72 saatlik krizin ardından duyuruldu.
Konut Krizi ve Sokak Eylemleri
Ülkede özellikle metropollerde tırmanan kira bedelleri ve barınma güçlüğü, uzun zamandır siyasetin ana gündem maddeleri arasında bulunuyor. AP verilerine göre İspanya’da ortalama kira fiyatları geride kalan on yılda yaklaşık iki katına ulaştı. Madrid’de ikamet eden 87 yaşındaki Maricarmen Abascal’ın tahliye edilmesi ise toplumsal tepkiyi artıran simge bir vakaya dönüştü.
Tahliye olayının ardından kiracılar ve sivil toplum temsilcileri Madrid başta olmak üzere ülke genelinde meydanlara çıktı. Yükselen kamuoyu baskısı karşısında Sanchez yönetimi, spekülasyonu önlemeyi ve dar gelirli kiracıların tahliyelerini 2030 yılına kadar ertelemeyi içeren iki acil kararname hazırladı. Paket kapsamında bazı sözleşmelerin sürelerinin kendiliğinden uzatılması ve kira zamlarına tavan getirilmesi de öngörülüyordu.
Meclisteki Kritik Oylama ve Siyasi Kırılma
Sosyalist İşçi Partisi (PSOE) ile Sumar ortaklığından oluşan koalisyon, 350 üyeli mecliste yalnızca 147 sandalyeye sahip olduğu için yasa süreçlerinde bölgesel partilere bağımlı durumdaydı. Hükümet, 2023 genel seçimlerinden bu yana parlamento çoğunluğunu sağlayamadığı için yeni bir merkezi bütçe kanununu dahi yürürlüğe koyamamıştı.
Temsilciler Kongresi’nde 2 Ekim Cuma günü yapılan olağanüstü oturumda ilk kararname 178’e karşı 172, ikinci düzenleme ise 184’e karşı 166 oyla geri çevrildi. Hükümetin meclis çoğunluğu için desteğine ihtiyaç duyduğu Katalan ayrılıkçı Junts partisinin, muhalefetteki Halk Partisi (PP) ve Vox ile birlikte ret oyu kullanması yasama krizini kesinleştirdi.
72 Saatlik Süreçte Sandık Kararı
Parlamentodaki yenilginin ertesi günü Reuters verilerine göre 50 civarında kentte protestolar düzenlenirken, Madrid’deki yürüyüşe yaklaşık 70 bin vatandaş katıldı. Sokaktaki barınma tepkisiyle meclisteki tıkanıklık arasında kalan Sanchez, parti kurmayları ve ittifak ortaklarıyla yürüttüğü istişarelerin ardından erken seçim kararına vardı.
Ek olarak PSOE bağlantılı adli soruşturmalar ile Ceuta’daki sınır gelişmeleri de yürütme üzerindeki siyasi baskıyı artırmıştı. İspanya Kralı VI. Felipe ile görüşmesinin ardından kameralar karşısına geçen Başbakan Sanchez, yasama organının her iki kanadının feshedileceğini ilan etti.
29 Kasım’da erken genel seçim yapılacağını açıkladı.
